Prawo aborcyjne w Holandii 2026 — fakty kontra plotki

Wokół holenderskiego prawa aborcyjnego krąży w polskim internecie sporo niepokojących informacji. Sprawdziliśmy, co się naprawdę zmieniło, a co pozostaje jedynie postulatem politycznym.

Prawo, które się nie zmienia

Podstawą prawną aborcji w Holandii jest wciąż ta sama ustawa — Wet afbreking zwangerschap (Wafz) z 1984 roku. Zgodnie z nią zabieg na życzenie jest legalny do 24. tygodnia ciąży. W praktyce kliniki — również nasza — przyjmują pacjentki do 22. tygodnia, zachowując margines bezpieczeństwa. Ten podział na limit ustawowy i praktykę kliniczną opisujemy szerzej w naszym przewodniku po aborcji w Holandii.

Do dziś nie doszło do zmiany tego limitu. Mimo spekulacji publikowanych w polskich mediach, 24-tygodniowa granica ustawowa obowiązuje nieprzerwanie od ponad 40 lat.

Warto też pamiętać o zniesieniu obowiązkowego pięciodniowego okresu do namysłu. Parlament przyjął tę zmianę w 2022 roku, a obowiązuje ona od 1 stycznia 2023 — to sprawa sprzed kilku lat, nie nowość roku 2026.

Co faktycznie się zmieniło: dostęp przez lekarza pierwszego kontaktu

Realna nowość dotyczy dostępności, nie limitów. Od 2023 roku możliwa jest telemedyczna konsultacja i wysyłka tabletek wczesnoporonnych pocztą, a od początku 2025 roku holenderscy lekarze pierwszego kontaktu (huisarts) mogą samodzielnie przepisywać tabletki aborcyjne we wczesnej ciąży (do 9. tygodnia), bez konieczności kierowania pacjentki do specjalistycznej kliniki. Wcześniej tabletki można było otrzymać wyłącznie w klinice aborcyjnej.

To zmiana zwiększająca dostęp do wczesnej aborcji farmakologicznej dla mieszkanek Holandii — nie ma wpływu na zabiegi w późniejszej ciąży, po które najczęściej zgłaszają się do nas pacjentki z Polski. Komu dokładnie przysługuje ta droga i dlaczego nie obejmuje kobiety przyjeżdżającej na zabieg z Polski, wyjaśniamy w tekście Kto dostanie tabletkę aborcyjną od holenderskiego lekarza.

Presja polityczna: co postulują SGP i FvD

Prawdą jest, że w holenderskim parlamencie (Tweede Kamer) obecne są partie, które otwarcie postulują ograniczenie dostępu do aborcji. To realne stanowiska polityczne, ale ważne jest rozróżnienie: to są postulaty partii opozycyjnych, a nie obowiązujące ani nawet uchwalane obecnie prawo.

Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP), partia ortodoksyjnych kalwinistów obecna w parlamencie od ponad stu lat, ma obecnie 3 mandaty na 150 miejsc w Tweede Kamer. W swoim programie politycznym SGP postuluje między innymi: przywrócenie zniesionego w 2022 roku pięciodniowego okresu oczekiwania, ograniczenie możliwości korzystania z holenderskich klinik aborcyjnych przez osoby przyjeżdżające z zagranicy oraz skrócenie obecnego 24-tygodniowego limitu.

Forum voor Democratie (FvD), partia Thierry'ego Baudeta, w swoim programie wyborczym na 2025 rok postuluje skrócenie limitu z 24 do 12 tygodni ciąży oraz przywrócenie zniesionego w 2022 roku okresu oczekiwania (wcześniejsza, robocza wersja programu FvD mówiła o 16 tygodniach z pięciodniowym oczekiwaniem od 8. tygodnia — w ostatecznym programie partia poszła dalej).

Żaden z tych postulatów nie jest obecnie prawem ani nie ma większości potrzebnej do jego uchwalenia — SGP i FvD razem dysponują niewielką liczbą mandatów w 150-osobowym parlamencie. To stanowiska programowe, o których warto wiedzieć, ale które na ten moment nie zmieniają sytuacji żadnej pacjentki.

Co to oznacza dla Polek planujących zabieg

Obowiązujące dziś prawo — 24 tygodnie ustawowo, do 22. tygodnia w praktyce naszej kliniki aborcyjnej w Holandii — pozostaje bez zmian. Zmiany dotyczące lekarzy pierwszego kontaktu ułatwiają dostęp do wczesnej aborcji farmakologicznej w Holandii, ale nie wpływają na zabiegi instrumentalne w klinice.

Postulaty SGP i FvD to sygnał, że temat jest w Holandii przedmiotem debaty politycznej — tak jak w wielu krajach Europy — ale nie powód do pośpiechu ani obaw o dostępność zabiegu w najbliższym czasie. Będziemy na bieżąco informować, jeśli sytuacja prawna faktycznie się zmieni.

Jeśli planujesz zabieg i masz pytania o aktualny stan prawny, skontaktuj się z nami — chętnie wyjaśnimy Twoją indywidualną sytuację.

Jeśli planujesz zabieg i chcesz mieć pewność co do aktualnych zasad, zadzwoń pod 0031 645 796 364 albo napisz — odpowiemy po polsku, na Twoją konkretną sytuację.

Źródła

• Fiom — od 1 stycznia 2025 roku holenderscy lekarze pierwszego kontaktu mogą przepisywać tabletki aborcyjne
• Rijksoverheid.nl — Kamerbrief o Wet afbreking zwangerschap
• Eerste Kamer — poparcie dla zniesienia obowiązkowego okresu oczekiwania przed aborcją (2022)
• SGP — oficjalne stanowisko partii ws. aborcji
• Nationale Zorggids — program wyborczy SGP: okres oczekiwania i granica 24 tygodni
• Reformatorisch Dagblad — poseł FvD Van Meijeren o aborcji